ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΣΗ
Σύμφωνα με τον Αστικό Κώδικα σε δικαστική συμπαράσταση υποβάλλεται ο ενήλικος:
1. Όταν λόγω ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής ή λόγω σωματικής αναπηρίας αδυνατεί εν όλω ή εν μέρει να φροντίζει μόνος για τις υποθέσεις του.
2. όταν, λόγω ασωτίας, τοξικομανίας ή αλκοολισμού, εκθέτει στον κίνδυνο της στέρησης τον εαυτό του, το σύζυγό του, τους κατιόντες του ή τους ανιόντες του.
Να σημειωθεί ότι στην περίπτωση ανηλίκου που βρίσκεται υπό γονική μέριμνα ή επιτροπεία, αυτός μπορεί να υποβληθεί σε δικαστική συμπαράσταση, κατά το τελευταίο έτος της ανηλικότητας του αλλά τα αποτελέσματα της υποβολής σε δικαστική συμπαράσταση εκκινούν όταν ο ανήλικος ενηλικιωθεί.
Τη διαδικασία αυτή μπορούν να ξεκινήσουν:
Α) ο ίδιος ο πάσχων (σε περίπτωση σωματικής αναπηρίας)
Β)ο/η σύζυγός εφόσον υπάρχει έγγαμη συμβίωση,
Γ) οι γονείς,
Δ) τα παιδιά,
Ε) ο εισαγγελέας,
ΣΤ) το δικαστήριο αυτεπάγγελτα.
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ – ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ
Αρχικά κατατίθεται αίτηση στο Μονομελές Πρωτοδικείο του τόπου της συνήθους διαμονής του. Με την κατάθεση της αίτησης προτείνεται το πρόσωπο που θα οριστεί ως δικαστικός συμπαραστάτης αλλά και το εποπτικό συμβούλιο. Το τελευταίο αποτελείται από άτομα, τα οποία διορίζονται, με την ίδια απόφαση που διορίζει τον δικαστικό συμπαραστάτη, από συγγενείς ή φίλους του συμπαραστατουμένου. Όλες οι πράξεις του εποπτικού συμβουλίου πρέπει να αποβλέπουν στο συμφέρον του συμπαραστατουμένου. Η διεξαγωγή ολόκληρης της συζήτησης, γίνεται «κεκλεισμένων των θυρών». Προτού ληφθεί οποιαδήποτε απόφαση το δικαστήριο πρέπει να διαπιστώσει την πραγματική κατάσταση του συμπαραστέου ατόμου και αν είναι εφικτό να λάβει τη γνώμη του (λ.χ έαν δεν έχει απολέσει τις διανοητικές του ικανότητες). Πιθανή είναι και η διάταξη πραγματογνωμοσύνης. Η νομοθεσία δίνει την δυνατότητα (μετά από αίτημα που θα συμπεριληφθεί στην αίτηση για κήρυξη του ατόμου σε δικαστική συμπαράσταση) διορισμού προσωρινού δικαστικού συμπαραστάτη μέχρι την έκδοση της οριστικής απόφασης
ΕΚΔΟΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΚΑΙ ΙΣΧΥΣ ΑΥΤΗΣ
Το Δικαστήριο είτε μπορεί να κηρύξει τον συμπαραστέο (το άτομο που χρήζει δικαστικής συμπαράστασης) ανάλογα με την σωματική, ψυχική ή και διανοητική κατάστασή του ανίκανο για όλες ή για ορισμένες δικαιοπραξίες , αναλόγως εάν κρίνει ότι δεν μπορεί να διενεργεί καμία ή ορισμένες πράξεις αυτοπροσώπως είτε να ορίσει ότι για την ισχύ όλων ή ορισμένων δικαιοπραξιών απαιτείται η συναίνεση του δικαστικού συμπαραστάτη, είτε να αποφασίσει συνδυασμό των δύο προηγούμενων καταστάσεων.
Συμπερασματικά, μετά την έκδοση της απόφασης, ανάλογα με το περιεχόμενο αυτής το οποίο θα αντικατοπτρίζει επί της ουσίας την κατάσταση του ατόμου που χρήζει δικαστικής συμπαράστασης, όλες ή μέρος το δικαιοπραξιών θα διενεργούνται πλέον από το δικαστικό συμπαραστάτη, ο οποίος θα αναπληρώνει τη βούληση του συμπαραστατέου ατόμου