ΑΠΟΠΟΙΗΣΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΓΙΑ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΑΝΗΛΙΚΟΥ
Από τα σημαντικότερα ζητήματα στο πλαίσιο του κληρονομικού δικαίου είναι η αποποίηση κληρονομίας για λογαριασμό ανηλίκου. Πολλές φορές οι γονείς αποποιούνται την επαχθείσα κληρονομία του θανόντος συγγενή τους που έχει περιέλθει σε αυτούς και αμελούν να αποποιηθούν αντίστοιχα την κληρονομία και για λογαριασμό των ανήλικων τέκνων τους μη γνωρίζοντας συχνά ότι κατά το κληρονομικό δίκαιο λόγω κληρονομικής διαδοχής η επαχθείσα κληρονομία περιέρχεται κατόπιν της δικής τους αποποίησης στα τέκνα τους.
Η αποποίηση της κληρονομίας, όπως για τους ενήλικες, έτσι και για τους ανηλίκους, πρέπει επί ποινή ακυρότητας να γίνει μέσα σε αποκλειστική προθεσμία που προβλέπεται στη διάταξη του άρθρου 1847 του Αστικού Κώδικα, η οποία ορίζει ότι η προθεσμία αυτή κατά κανόνα είναι τετράμηνη, με εξαίρεση δύο περιπτώσεις, στις οποίες η προθεσμία είναι ενός έτους και ειδικότερα α) αν ο κληρονομούμενος είχε την τελευταία κατοικία του στο εξωτερικό ή β) αν ο κληρονόμος έμαθε την επαγωγή (δηλαδή έμαθε ότι έγινε κληρονόμος) όταν διέμενε στο εξωτερικό. Πιο συγκεκριμένα η τετράμηνη προθεσμία αποποίησης ξεκινά από τότε που οι γονείς του ανήλικου έμαθαν ότι το τέκνο τους κατέστη κληρονόμος. Αν παρέλθει η τετράμηνη προθεσμία τότε θεωρείται ότι η κληρονομιά έγινε αποδεκτή από τα τέκνα.
Δυνατή επίσης είναι η αποδοχή της κληρονομίας με το ευεργέτημα της απογραφής όπως θα αναλυθεί παρακάτω την οποία αιτείται δικαστικώς το τέκνο εντός ενός έτους από την ενηλικίωσή του, ωστόσο, αυτό προσδίδει ορισμένες φορές επιπλέον άγχος στους γονείς καθώς εάν το παιδί τους είναι μικρής ηλικίας θα πρέπει να αναμείνουν αρκετά χρόνια έως και την ενηλικίωση του.
Η αποποίηση κληρονομιάς πρέπει να γίνει από τους γονείς του ανηλίκου ως ασκούντες την γονική μέριμνα αυτού, με αίτηση που κατατίθεται στη γραμματεία του κατά τόπον αρμόδιου Ειρηνοδικείου, στην περιφέρεια του οποίου κατοικεί ο ανήλικος, με τη διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας. Η δικαστική απόφαση που θα εκδοθεί χορηγεί στους γονείς του ανήλικου τέκνου την άδεια να προβούν σε αποποίηση οι ίδιοι για λογαριασμού του ως νόμιμοι εκπρόσωποι του.
ΑΠΟΔΟΧΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΕΥΕΡΓΕΤΗΜΑ ΤΗΣ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ
Μία εναλλακτική δυνατότητα στους κληρονόμους που είτε δεν γνωρίζουν ακριβώς τα χρέη της κληρονομιάς που πρόκειται να περιέλθει σε αυτούς, είτε το ενεργητικό αυτής εκτιμούν ότι υπερτερεί του παθητικού (χρεή), δίνεται από τη διάταξη των άρθρων 1901 επ. ΑΚ μέσω της αποδοχής με το ευεργέτημα της απογραφής. Ο κληρονόμος με απογραφή ευθύνεται για τις υποχρεώσεις της κληρονομίας έως το ενεργητικό της. Δηλαδή, σε περίπτωση που τα χρέη τελικά υπερβαίνουν την κληρονομιαία περιουσία (κινητή και ακίνητη) δεν θα ευθύνεται με την υπάρχουσα προ κληρονομίας προσωπική του περιουσία σε αντίθεση με ότι συμβαίνει στην “απλή” αποδοχή κληρονομίας όπου μπορεί ξαφνικά να βρεθεί ζημιωμένος από “ξένα χρέη”. Έτσι, για να γίνει πιο κατανοητό, στην χειρότερη των περιπτώσεων θα παραμείνει με την περιουσία που διέθετε (κινητή και ακίνητη) σαν να μην είχε κληρονομήσει ποτέ. Η προθεσμία της δήλωσης αποδοχής με το ευεργέτημα της απογραφής είναι τετράμηνη και γίνεται στη γραμματεία του δικαστηρίου της κληρονομίας ενώ στη συνέχεια ο κληρονόμος οφείλει μέσα σε τέσσερις επιπλέον μήνες (ξεκινά νέα προθεσμία) να καταθέσει αίτηση ενώπιον του αρμόδιου δικαστηρίου το οποίο εφόσον την κάνει δεκτή θα διατάξει την απογραφή της.
Η απογραφή διενεργείται από έναν συμβολαιογράφο και δύο πραγματογνώμονες.
Δημοσίευση Διαθήκης και Κήρυξη Κυρίας
Ιδιόγραφη είναι η διαθήκη που έχει γραφεί εξ ολοκλήρου από το χέρι του διαθέτη και έχει χρονολογηθεί και υπογραφεί από αυτόν (1721 Α.Κ).
Όποιος κατέχει ιδιόγραφη διαθήκη πρέπει το συντομότερο δυνατό αφού πληροφορηθεί το θάνατο του διαθέτη να την καταθέσει στο Ειρηνοδικείο του τόπου όπου είχε την τελευταία του κατοικία ή συνήθη διαμονή ο διαθέτης ή του τόπου όπου έχει τη διαμονή του ο κάτοχος της διαθήκης. Τα στοιχεία τα οποία είναι απαραίτητα και η έλλειψη των οποίων μπορεί να θίξει το κύρος της ιδιόγραφης διαθήκης είναι η υπογραφή, η χρονολογία και να έχει γραφτεί από το χέρι του διαθέτη (όχι με μηχανικά μέσα).
ΚΗΡΥΞΗ ΙΔΙΟΓΡΑΦΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ ΩΣ ΚΥΡΙΑΣ
Εάν από την ημερομηνία κήρυξης της ιδιόγραφης διαθήκης ως κυρίας παρέλθουν πέντε (5) έτη, χωρίς να αμφισβητηθεί η γνησιότητα της ιδιόγραφης διαθήκης η διαθήκη θεωρείται ότι είναι γνήσια. Αυτή η διαδικασία ουσιαστικά προστατεύει τον κληρονόμο, μετά το πέρας της
πενταετίας, από πιθανή αμφισβήτηση της καθώς διευκολύνεται στην απόδειξη της γνησιότητας της ενισχύοντας έτσι τη θέση του ως κληρονόμος.