ΓΟΝΙΚΗ ΜΕΡΙΜΝΑ – ΔΙΑΤΡΟΦΗ – ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ – ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΝΗΛΙΚΩΝ ΤΕΚΝΩΝ

Τι είναι η γονική μέριμνα και απο ποιον/ποιους ασκείται;

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1510 § 1 εδ. 1 ΑΚ η γονική μέριμνα αποτελεί και δικαίωμα και καθήκον των γονέων, όπως, εξάλλου, επιμέρους καθήκοντα αποτελούν παράλληλα και τα επιμέρους δικαιώματα που απορρέουν από αυτή και που συνιστούν μέρη του περιεχομένου της (πρόκειται για τα επιμέρους δικαιώματα και καθήκοντα της επιμέλειας, της διοίκησης της περιουσίας και της εκπροσώπησης του παιδιού: ΑΚ 1510 § 1 εδ. 2).

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1510 § 1 εδ. 1 ΑΚ οι γονείς ασκούν τη γονική μέριμνα από κοινού.

Πιο συγκεκριμένα

Σε αντίθεση με την επιμέλεια η γονική μέριμνα ασκείται κατά κανόνα από κοινού και από τους δύο γονείς. Υπάρχουν ωστόσο και εξαιρετικές περιπτώσεις στις οποίες αυτό αποκλείεται (π.χ δικαιοπρακτική ανικανότητα του ενός γονέα, θέση σε δικαστική συμπαράσταση κ.ο.κ).

Για να την ορίσουμε πιο απλά η γονική μέριμνα περιλαμβάνει ως “υποκατηγορίες” την α) υποχρέωση επιμέλειας β) την εκπροσώπηση του ανήλικου τέκνου σε δίκη και γ) την διοίκηση της περιουσίας του. Όπως γίνεται αντιληπτό συνεπώς η άσκηση της επιμέλειας από τον έναν εκ των δύο γονέων δεν συνιστά αυτομάτως αποξένωση του άλλου γονέα από το τέκνο του αλλά και τις υποθέσεις που αφορούν αυτό. Να σημειωθεί ότι το δικαίωμα της γονικής μέριμνας δεν είναι δυνατόν να μεταβιβαστεί (π.χ ο ένας εκ των δύο γονέων αποφασίζει να ασκεί την γονική μέριμνα ο παππούς, σε αυτή την περίπτωση θα πρόκειται περί άκυρης συμφωνίας).

Επιμέλεια τέκνου

Όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως η επιμέλεια συνιστά ειδικότερη έννοια της ευρύτερης έννοιας που είναι η γονική μέριμνα και την περιλαμβάνει.

Η επιμέλεια περιλαμβάνει κάθε πράξη που είναι απαραίτητη για την φροντίδα του τέκνου, την ανατροφή του, την μόρφωση του, την διαμονή του, την διαμόρφωση της προσωπικότητας του, την υγειά του κ.ο.κ. Η επιμέλεια μπορεί να δοθεί και στους δύο γονείς αλλά το σύνηθες είναι να την ασκεί ο ένας εξ αυτών. Το συμφέρον του ανήλικου τέκνου -δηλαδή εν ολίγοις αυτό που θα βοηθήσει στην ομαλή ανάπτυξη του τέκνου- είναι το κρίσιμο αυτό στοιχείο το οποίο εξετάζεται κατ’ περίπτωση προκειμένου να δοθεί η επιμέλεια. Σημαντικό είναι ακόμη και στις περιπτώσεις που οι γονείς συμφωνούν είτε στην συν-επιμέλεια (από κοινού άσκηση της επιμέλειας) είτε στην άσκηση της από τον ένα γονέα, να τοποθετούν πάνω από όλα το συμφέρον του τέκνου τους εν γένει, την ψυχική του υγεία.

Διατροφή ανήλικου/ων τέκνων

Διατροφή οφείλεται, αν ο δικαιούχος πρώην σύζυγος έχει την επιμέλεια ανήλικου τέκνου και γι’ αυτό τον λόγο εμποδίζεται στην άσκηση κατάλληλου επαγγέλματος (ΑΚ 1441 αρ. 2). Ο λόγος αυτός μπορεί να εμφανίζεται και μετά την έκδοση του διαζυγίου. Πάντως, μόνη η επιμέλεια τέκνου δεν αρκεί για την επιδίκαση διατροφής, αλλά πρέπει η επιμέλεια τέκνου να συνδέεται με την αδυναμία άσκησης κατάλληλου επαγγέλματος.

Επικοινωνία

Ο γονέας που δεν διαμένει με το τέκνο έχει δικαίωμα προσωπικής επικοινωνίας με αυτό ανεξάρτητα από την ανάθεση της επιμέλειας. Τα ειδικότερα ζητήματα που σχετίζονται με το δικαίωμα επικοινωνίας ρυθμίζονται είτε με συμφωνία των γονέων (ΑΚ 1441 § 2 εδ. α΄) είτε από το αρμόδιο δικαστήριο μετά από προσφυγή σε αυτό (ΑΚ 1520 § 3). Η επικοινωνία μπορεί είτε να συμφωνηθεί από τα μέρη είτε να οριστεί από το Δικαστήριο σε περίπτωση ασυμφωνίας. Δικαίωμα επικοινωνίας μπορεί να στοιχειοθετηθεί και από τον παππού ή την γιαγιά του ανήλικου τέκνου.